اسب عوض نموده ، معجّلا « 1 » سوار شده ، رانديم . [ قراتپه ] به قدر 4 فرسنگ رسيديم . به « قراتپه » . « 2 » آن‌جا پياده شده ، قدرى آب خورده ، قلعه جديدى در آن‌جا بود . مىگفتند مال « سيف السلطنه » « 3 » است ، كه تازه آباد نموده [ است ] . قدرى رفته ، به شاه جادهء بزرگى رسيده ، از « احمد خان » پرسيدم ، گفت : از « ساوه » به « قزوين » مىرود . [ كوشكك ] رانديم . رسيديم به دهى موسوم به « كوشكك » . « 4 » اسم با مسمّى بود . ده « 5 » كوچكى است [ و ] در ميان دره واقع شده [ است ] . در آن‌جا نهار صرف نموده ، سوار شده ، به قدر فرسنگى دور شده ؛ [ آزادگين ] دهى نمودار شد مسمّى به « آزادگين » « 6 » . باغات بسيار خوب داشت . در دامنهء كوهى كه « ذرّو » « 7 » نام دارد ، واقع شده [ است ] . « كبك » و شكار زيادى داشت . مىگفتند از زيادى شكار در ميان باغات آنها مىآيد . [ بيوران ] از آن‌جا رانده ، آمديم « بيوران » . « 8 » همه‌جا « درّه » [ و ] « ماهور » بود . از « كوشكك » تا « بيوران » 6 فرسنگ است . يك ساعت و نيم به غروب چهارشنبه مانده ، وارد بيوران

--> ( 1 ) . باشتاب ، شتابان ، باعجله . ( 2 ) . قراتپه يا قره‌تپه ، به‌معناى تپه سياه ، از روستاهاى شرق مأمونيه در استان مركزى بوده ، كه در حال حاضر از ميان رفته است . ( 3 ) . يار محمد خان سيف السلطنه ، پسر ارشد وزير نظام و فرمانده فوج ساوه است . ( فرهنگ رجال قاجار ، 100 ) . ( 4 ) . كوشكك ( Kushkak ) ، روستايى است در جنوب شهر رازقان و دامنه شمالى كوههاى خرقان ، در 35 كيلومترى ساوه و در ارتفاع 1635 مترى از سطح دريا ، كه فاصله چندانى با رودخانه فصلى « سيدآباد » ندارد . ( 5 ) . در اصل : ده ده ( 6 ) . در اصل : آزادتين ، « از نوبران الى آزادكين 9 ساعت . . . جاى باصفايى است . آبادى آزادكين در ميان دره واقع است . ده آبادى است . محل زراعت و باغات دارد . مردمش ترك‌اند . » ( سفرنامه مكه ، سيف الدوله ، 280 ) . ( 7 ) . قله اين كوه 1847 متر از سطح دريا ارتفاع دارد . ( 8 ) . روستاى بيوران ( Bivaran ) از توابع شهرستان ساوه و در 5 / 46 كيلومترى اين شهر كه در دامنه جنوبى كوههاى خرقان واقع شده است .